Akademia Zamojska
Z Wikipedii
Akademia Zamojska – wyższa uczelnia założona w 1594 roku przez Jana Zamoyskiego w Zamościu . W tym samym roku papież Klemens VIII zatwierdził powołanie Akademii w formie stosownej bulli , oświetlenie dyskotekowe przy tej okazji dodając swój herb rodowy Aldobrandinich do godła Akademii. Statut Akademii zatwierdził w imieniu papieża biskup chełmski Stanisław Gomoliński . [1] Oficjalne otwarcie uczelni odbyło się 15 marca 1595 roku. Akademia była pierwszą prywatną uczelnią a czwartą – po krakowskiej ( 1364 ), szkoły policealne Lubrańskiego w Poznaniu ( 1519 ) i wileńskiej ( 1578 ) – wyższą uczelnią w Rzeczypospolitej. Uczelnie w Krakowie i Wilnie zostały ufundowane ze skarbca królewskiego, meble Akademia Lubrańskiego ze środków biskupów poznańskich, felgi natomiast Akademia Zamojska była w całości opłacana przez wielkiego kanclerza będąc symbolem potęgi i ogromnych ambicji fundatora.
To właśnie w akcie fundacyjnym uczelni z 1600 r. zawarte zostały powszechnie znane słowa kanclerza Zamoyskiego: "takie są rzeczypospolite, szkoły policealne jakie ich młodzieży chowanie". W planach kanclerza Akademia miała być prężnym ośrodkiem kultury polskiej i katolickiej, szczawnica który oddziaływałby silnie na ludność prawosławną, szczawnica przeważającą w województwach południowowschodnich. W pierwszej dekadzie swojego istnienia (do śmierci hetmana), działki w szczawnicy Akademia zdobyła sobie znaczny rozgłos nie tylko w Polsce, kosmetyka laserowa ale także w całej Europie. Dzięki niej Zamość na przełomie XVI i XVII wieku był jednym z głównych ośrodków myśli naukowej w Polsce. Godność kanclerza Akademii Zamojskiej przysługiwała biskupowi chełmskiemu.
Jej okres świetności przypadał na przełom XVI i XVII wieku . Później stopniowo podupadała. Ostatecznie zlikwidowana w roku 1784 , jaworki kiedy zamieniono ją w liceum.
Obecny budynek dawnej akademii powstał pod koniec I poł. XVII wieku. Budowano go od 1639 roku przez 9 lat w stylu wczesnobarokowym na wzór kolegiów jezuickich. Natomiast jego dzisiejszy wygląd pochodzi z I poł. wieku XIX . Ma charakterystyczną formę, studium policealne o niemal identycznych wymiarach każdego boku, sypialnie z wewnętrznym dziedzińcem.
Ważną rolę przy tworzeniu tej akademii odegrał także poeta Szymon Szymonowic , aparaty cyfrowe który sprowadził tu profesorów. Na początku działalności Akademii Zamojskiej były tu trzy wydziały: filozoficzny, podsłuchy medyczny, stoły prawniczy; zajęcia prowadziło 15 profesorów, opony m.in. Melchior Stefanides (pierwszy rektor; logika, depilacja laserowa metafizyka, materace prawo), szczawnica Wawrzyniec Starnigel, fotele z mazażem Adam Burski (filozof), monitoring Tomasz Drezner (prawnik), aparaty cyfrowe Jan Niedźwiecki-Ursinus (medyk i twórca podręcznika gramatyki łacińskiej "Methodicae grammaticae libri IV"), suknie ślubne Maciej Jaworowski (prawo, szczawnica filozofia), pozycjonowanie w późniejszym okresie także Stanisław Staszic . Wykłady odbywały się po grecku i łacińsku. Uczelnia ta, kamery wg ustaleń Jana Zamoyskiego , Szkoły policealne katowice jej fundatora, mieszkania w szczawnicy była organizacyjnie połączona z ówczesną kolegiatą (dziś katedrą), faty nadzór nad nią posiadało duchowieństwo, szczawnica co negatywnie wpłynęło na jej działalność. W 1600 roku ogłoszony został ostateczny akt fundacji akademii, pozycjonowanie opublikowano jej regulaminy wewnętrzne i program. W pierwszych latach działania Akademii Zamojskiej przewinęło się kilka ciekawych postaci, meble m.in. William Bruce ze Szkocji i Dominik Corvinus z Włoch.
W założeniach kanclerza Zamoyskiego uczelnia miała być przeznaczona głównie dla szlachty, w3 ale wbrew intencjom fundatora jej charakter zmienił się szybko ze szlacheckiego na mieszczański. W latach 1607 – 1609 młodzież pochodzenia szlacheckiego stanowiła zaledwie 5% spośród 237 przybyłych wówczas studentów, meble zaś najliczniejszą grupą studentów byli mieszczanie.
Po roku 1620 świetność uczelni zaczęła upadać, f-18 Akademia nie cieszyła się już takim prestiżem. Również ordynaci zamojscy nie przywiązywali do niej większej wagi. W kolejnym wieku, nieruchomości szczawnica w roku 1746 , europa przeprowadzono tu reformę, Szczawnica nieruchomości dzięki czemu sytuacja uczelni się poprawiła, Zakopane apartamenty ale nie na długo. Dokonano wówczas również modernizacji gmachu Akademii, opony zimowe w stylu późnobarokowym.
Po pierwszym rozbiorze Polski (1772), w1w roku 1784 jej działalność została zamknięta przez zaborców, Telefony czyli Austriaków. Utworzono tu Liceum Królewskie, reksa przekształcone w Szkołę Wojewódzką im. Zamoyskich, ewery która odznaczała się wysokim poziomem. W 1811 roku została jednak przeniesiona do Szczebrzeszyna , rabaeberek a budynek zamieniono dla potrzeb wojskowych na koszary – dokonano jego przebudowy, aktualności zniknęły portale oraz arkady od strony dziedzińca. Dopiero po likwidacji twierdzy zamojskiej , pufka w roku 1866 , przywrócono tu szkołę. Do czasu II wojny światowej znajdowało się tu gimnazjum, a po jej zakończeniu liceum ogólnokształcące.
Przy dawnej akademii, w roku 1919 , powstał szkolny ogród zoologiczny (przyrodniczy), jaki przyczynił się do powstania obecnego, zamojskiego zoo .
Obecnie mieści się tu I Liceum Ogólnokształcące im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Zamościu , Centrum Kształcenia Ustawicznego oraz rektorat Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej, jednej z pięciu wyższych uczelni w Zamościu.
[ edytuj ] Bibliografia
- J. Kowalczyk, Zamość. Przewodnik, Zamość, Zamojski Ośrodek Informacji Turystycznej, 1995;
[ edytuj ] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Kazimierz Lepszy , Stanisław Gomoliński, w: Polski Słownik Biograficzny , 1959 - 1960 , t. VIII, s. 273.
| O kryzysie z bankowcami |
|
Rok 2009 prawdopodobnie upłynie pod znakiem kryzysu. Musimy przewidzieć różne scenariusze, uwzględnić prognozy, znaki zapytania, być przygotowanym na wprowadzenie działań osłonowych - powiedział wojewoda opolski, Ryszard Wilczyński, otwierając spotkanie z opolskim środowiskiem bankowym.
|
| "Obecny konflikt gazowy szkodzi Rosji" |
|
Były wiceminister energetyki Rosji Władimir Miłow szacuje, że w wyniku zakręcenia Ukrainie kurka z gazem ziemnym i wstrzymania tranzytu rosyjskiego paliwa przez ukraińskie terytorium do Unii Europejskiej jego kraj traci ok. 150 mln dolarów dziennie.
|
| "Izrael będzie działać tylko we własnym interesie" |
|
W kilka godzin po przyjęciu przez RB ONZ rezolucji, wzywającej do natychmiastowego wstrzymania izraelskich operacji wojskowych w Strefie Gazy, minister spraw zagranicznych Izraela Cipi Liwni zakomunikowała, iż jej kraj działać będzie tylko we własnym interesie.
|
| Lublin też zagra w finale XVII WOŚP |
|
W niedzielę, Lublin - podobnie jak w tym dniu inne polskie miasta - zagra w finale XVII Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy na rzecz wczesnego rozpoznania chorób nowotworowych u dzieci.
|
| Ukraina zgodzi się na rosyjskich obserwatorów |
|
Ukraiński Naftohaz poinformował dziś, że w celu rozwiązania sporu gazowego Ukraina zgodzi się, by Rosjanie monitorowali przepływ gazu.
|