Afganistan
Z Wikipedii
| د افغانستان اسلامي جمهوریت جمهوری اسلامی افغانستان Islamska Republika Afganistanu |
|||||
|
|||||
| Hymn : Sorud-e-Melli | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | dari , oświetlenie dyskotekowe paszto | ||||
| Stolica | Kabul | ||||
| Ustrój polityczny | republika islamska | ||||
| Głowa państwa | prezydent Hamid Karzai | ||||
| Szef rządu | prezydent Hamid Karzai | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
41. na świecie 647 500 km² ~0% |
||||
| Liczba ludności ( 2008 ) • całkowita • gęstość zaludnienia |
38. na świecie 32 738 000▲ 50, szkoły policealne5 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | afgani (AFN) | ||||
| Niepodległość | od Wielkiej Brytanii 19 sierpnia 1919 |
||||
| Religia dominująca | islam | ||||
| Strefa czasowa | UTC +4:30(za http://www.timeanddate.com/ | ||||
| Kod ISO 3166 | AFG | ||||
| Domena internetowa | .af | ||||
| Kod samochodowy | AFG | ||||
| Kod telefoniczny | +93 | ||||
 |
|||||
| 1 Dane podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (en) 2 Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, meble podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (en) |
|||||
Afganistan, felgi Islamska Republika Afganistanu ( dari افغانستان, szkoły policealne trl. Afghānestān, szczawnica trb. Afghanestan; جمهوری اسلامی افغانستان, szczawnica trl. Dawlat-e Eslāmī-ye Afghānestān, działki w szczawnicy trb. Daulat-e Eslami-je Afghanestan; paszto افغانستان, kosmetyka laserowa trl. Afghānistān, jaworki trb. Afghanistan; د افغانستان اسلامي جمهوریت, studium policealne trl. Də Afghānistān Islāmī Dawlat, sypialnie trb. Dy Afghanestan Eslami Daulat) – śródlądowe państwo położone w Azji Środkowej .
Spis treści |
[ edytuj ] Ustrój polityczny
Afganistanem rządzi prezydent, aparaty cyfrowe który jest głową państwa i szefem rządu.
Afganistan podzielony jest na 34 prowincje.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Afganistanu .[ edytuj ] Geografia
Afganistan jest wysokogórskim krajem śródlądowym, podsłuchy nieposiadającym dostępu do morza , stoły położonym w środkowej i południowo-zachodniej Azji. Ponad 4/5 powierzchni zajmują góry. Z północnego wschodu na południowy zachód rozpościerają się Hindukusz z największym szczytem kraju ( Nuszaak , opony 7 455 m n.p.m. ), depilacja laserowa przechodzący w surowe obszary Wyżyny Irańskiej , materace a następnie w półpustynię Registanu , szczawnica między którymi znajduje się Wyżyna Haradżat z kilkoma przełęczami umożliwiającymi komunikację pomiędzy regionami kraju. Klimat surowy i mroźny, fotele z mazażem w górach średnie temperatury stycznia spadają do -15°C, monitoring a w lipcu rzadko przekraczają 0°C. Lata najcieplejsze na pustynnych obszarach na południu (powyżej +22°C). Opady w górach powyżej 1 500 mm rocznie, aparaty cyfrowe większa część kraju ma 400-600 mm rocznie, suknie ślubne na terenach stepowych poniżej 200 mm rocznie. Ziemie uprawne zajmują zaledwie 12% powierzchni, szczawnica zaś lasy (głównie w rejonie północno-wschodnim) tylko 3%.
- Granice 5 529 km:
- Chińska Republika Ludowa przez korytarz wachański - 76 km
- Iran - 936 km
- Pakistan - 2 430 km
- Tadżykistan - 1 206 km
- Turkmenistan - 744 km
- Uzbekistan - 137 km
- najniższy punkt - Amu-daria 258 m n.p.m.
- najwyższy punkt - Noszak 7 455 m (inne źródła podają 7 485 m n.p.m.)
- mapa interaktywna Afganistanu
[ edytuj ] Historia
Zobacz więcej w osobnym artykule: historia Afganistanu .[ edytuj ] Gospodarka
Afganistan należy do najsłabiej rozwiniętych gospodarczo państw świata. PKB wyniósł 8, pozycjonowanie84 mld dolarów USA (dane szacunkowe z 2007 ), kamery czyli zaledwie 270, Szkoły policealne katowice1 dolarów na 1 mieszkańca, mieszkania w szczawnicy z czego 38 % dostarczyło rolnictwo, faty 24% przemysł, szczawnica a resztę usługi.
Zasoby naturalne : gaz ziemny , pozycjonowanie ropa naftowa , meble węgiel , w3 miedź , meble chrom , f-18 baryty , nieruchomości szczawnica siarka , europa ołów , Szczawnica nieruchomości cynk , Zakopane apartamenty ruda żelaza , opony zimowe sól , w1 kamienie szlachetne i półszlachetne są eksploatowane w ograniczonym zakresie, Telefony większe znaczenie ma jedynie wydobycie gazu (19, reksa2 mln m³ w 2005 ) i surowców budowlanych, ewery między innymi lazurytu . Kilka elektrowni wodnych wyprodukowało 754, rabaeberek2 mln kWh energii elektrycznej. Liczne zakłady rzemieślnicze rozrzucone po całym kraju produkują rozmaite wyroby włókiennicze, aktualności metalowe, pufka skórzane oraz wyroby z drewna i inne. Rozwinięty jest przemysł spożywczy.
Główną gałęzią gospodarki jest niskotowarowe rolnictwo. Uprawia się głównie zboże ( pszenica 2, 7 mln ton, ponadto kukurydzę , jęczmień i ryż , także bawełnę , buraki cukrowe , trzcinę cukrową ; w dolinach rzek - na terenach nawadnianych - kwitnie sadownictwo i uprawa winorośli - produkcja winogron 365 tys. ton.
Dobrze rozwinięta hodowla (częściowo koczownicza): owiec - 11 mln, kóz - 2, 2 mln oraz wielbłądów i koni.
Transport bardzo słabo rozwinięty. Drogi liczą tylko 42, 2 tys. km, w tym: 29 800 km szlaków nieutwardzonych (wskaźnik gęstości dróg wynosi zaledwie 6, 51 km/100 km²), a jednocześnie nie istnieją tu jakiekolwiek linie kolejowe. W Afganistanie istnieje 1 200 km (w 2007 ) śródlądowych dróg wodnych. Najważniejszą arterię stanowi żeglowny odcinek rz. Amu Daria , po którym pływają statki o pojemności do 500 DWT . Ponadto istnieją gazociągi o łącznej długości 466 km. Główne lotnisko w Kabulu ma połączenie z kilkoma miastami za granicą. Poza Kabulem, w 2007 istniało 11 innych lotnisk o betonowych pasach startowych oraz 34 inne o nieutwardzonych lądowiskach. Międzynarodowe linie lotnicze znajdują się w Kabulu i w Kandaharze. Na całym obszarze kraju poważną rolę odgrywa nadal transport juczny.
Bilans handlowy niezrównoważony: eksport w 2006 wyniósł 274 mln dolarów, zaś import aż 3 823 mln dolarów. Główni partnerzy handlowi: Pakistan , USA , Indie , Niemcy , Rosja , Japonia i Iran . Z uwagi na utrzymujące się od kilkudziesięciu lat konflikty i prowadzone działania wojenne, gospodarka afgańska znajduje się w ruinie. Głównym produktem eksportowym, do niedawna, było opium , którego roczna produkcja wynosiła 4.000 ton. Produkcją opium trudnią się lokalni watażkowie usadowieni w poszczególnych rejonach kraju i czujący się bezkarni ze względu na słabość władzy centralnej.
[ edytuj ] Demografia
Liczba mieszkańców wynosi około 32 milionów 738 tysięcy, niemniej ludność jest rozmieszczona bardzo nierównomiernie. Główne skupiska to kotliny śródgórskie i oazy na obszarach północno-wschodniej części kraju; tereny wysokogórskie na północy i półpustynne na południowym zachodzie są prawie bezludne. Około 2 milionów ludności to koczownicy . Ponad 3 mln osób przebywa na emigracji, głównie w Pakistanie i Iranie . Skład narodowościowy jest zróżnicowany: żyją tu Pasztunowie - 53%, Tadżycy - 12%, Hazarowie i Uzbecy - po ok. 8% i Beludżowie . Tylko 23% ludności mieszka w miastach. Religią państwową jest islam . Poziom życia ludności i jej zdrowotność należą do najniższych w świecie; powszechnym zjawiskiem jest analfabetyzm - 79%.
- dzieci i młodzież objęte nauczaniem (1990 r.) - 7-14lat=25%; 15-18lat=8%; 20-24lata=1, 3%
Przyrost naturalny - jeden z najwyższych w świecie 2, 97% w 2002 roku.
- główne miasta: Kabul , Herat , Kandahar , Mazar-i Szarif
- umieralność niemowląt: 166 na 1000 urodzeń żywych
- średnia długość życia: 42, 46 lat
- 6690 osób na 1 lekarza (1990 r. - 13200 osób na 1 lekarza)
- 2945 osób na łóżko szpitalne
- 23% ludności żyje poniżej poziomu ubóstwa
[ edytuj ] Kultura
Zobacz więcej w osobnym artykule: kultura Afganistanu .[ edytuj ] Etymologia nazwy
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- Mapa Afganistanu
- Afganistan w katalogu Open Directory Project
| Synoptycy: Będą zamiecie i gołoledź |
|
Wszystko wskazuje na to, że pogoda znowu będzie kaprysić. Zamiecie śnieżne, gołoledź i marznąca mżawka mogą popsuć szyki mieszkańców północnej, środkowej i północno-wschodniej części kraju.
|
| "Wojna o gaz może wyjść UE na dobre" |
|
Wstrzymanie dostaw rosyjskiego gazu dla odbiorców europejskich może okazać się dla UE katalizatorem ułatwiającym powstanie zintegrowanego wewnętrznego rynku gazowego i innych wspólnych działań zwiększających bezpieczeństwo energetyczne - pisze piątkowy "Financial Times".
|
| O kryzysie z bankowcami |
|
Rok 2009 prawdopodobnie upłynie pod znakiem kryzysu. Musimy przewidzieć różne scenariusze, uwzględnić prognozy, znaki zapytania, być przygotowanym na wprowadzenie działań osłonowych - powiedział wojewoda opolski, Ryszard Wilczyński, otwierając spotkanie z opolskim środowiskiem bankowym.
|
| "Obecny konflikt gazowy szkodzi Rosji" |
|
Były wiceminister energetyki Rosji Władimir Miłow szacuje, że w wyniku zakręcenia Ukrainie kurka z gazem ziemnym i wstrzymania tranzytu rosyjskiego paliwa przez ukraińskie terytorium do Unii Europejskiej jego kraj traci ok. 150 mln dolarów dziennie.
|
| "Izrael będzie działać tylko we własnym interesie" |
|
W kilka godzin po przyjęciu przez RB ONZ rezolucji, wzywającej do natychmiastowego wstrzymania izraelskich operacji wojskowych w Strefie Gazy, minister spraw zagranicznych Izraela Cipi Liwni zakomunikowała, iż jej kraj działać będzie tylko we własnym interesie.
|